mmk.be >
Gas, kolen, hout, mazout, petroleum, … hebben veel lucht (zuurstof) nodig om goed te branden. Als er te weinig zuurstof in de kamer aanwezig is, kan koolstofmonoxide (CO) gevormd worden. Koolstofmonoxide is het meest voorkomende giftige gas binnenshuis. Het is reuk-, kleur- en smaakloos.
Alle gasgeisers en alle verwarmingsketels (kolenkachels, mazoutkachels, gaskachels, petroleumkachels en centrale verwarmingstoestellen) kunnen CO-vergiftiging veroorzaken. Enkel bij elektrische toestellen kan geen CO ontstaan.
In België worden elk jaar ongeveer 1200 mensen getroffen door een CO-vergiftiging, ongeveer 30 mensen sterven als gevolg van die vergiftiging.
Langdurige blootstelling aan lage concentraties CO kan ook gezondheidseffecten veroorzaken zoals hardnekkige hoofdpijn, chronische vermoeidheid, concentratiemoeilijkheden, geheugenproblemen, duizeligheid, braken, misselijkheid. Omdat dit veel voorkomende klachten zijn, herken je ze niet altijd als een CO-vergiftiging.
Risico beperken
In bepaalde gevallen kan je een premie krijgen van de Vlaamse overh
eid voor maatregelen om CO-gevaar te voorkomen.
Gele vlam, roetafzetting? Grote kans op CO-vorming!
Let op signalen
Wat doen als iemand een CO-vergiftiging heeft?
Open eerst ramen en deuren, schakel het toestel uit, breng de persoon uit de kamer en bel de huisarts. Bel 112 als de persoon bewusteloos is.
MEER INFO : op www.koolstofmonoxide.be vind je alle info en de brochure. Wil je een actie of project uitwerken, neem dan contact op met het Logo van je regio. Info over premies voor veillige toestellen vind je op www.premiezoeker.be (CO-premie)
Vijf dagen op zeven, zo'n zeven uur per dag brengen leerlingen en leerkrachten samen de tijd door in een klaslokaal. Een kleine ruimte waarin iedereen hard werkt. Al te vaak zijn klaslokalen gevuld met muffe geurtjes en bedompte lucht en stofwolkjes.
Alle zuurstof lijkt soms wel verdwenen, het voelt benauwd aan, leerlingen verliezen hun concentratie of krijgen hoofdpijn. De oorzaak is vaak een mindere kwaliteit van het binnenmilieu. En de remedie is nochtans eenvoudig ...
Lees op www.lekkerfris.be hoe leerlingen en leerkrachten samen doorheen een avontuurlijke tocht vol verhalen, proefjes doe- en knutselopdrachten, ... ontdekken hoe het anders kan. Je klaslokaal regelmatig verluchten is belangrijk!
MEER INFO : www.lekkerfris.be
De deelsite www.mmk.be/gsm is aangevuld. Je vind er uitleg over mogelijke gezondheidseffecten van GSM straling. Je kan er ook lezen wat het standpunt is van de Wereldgezondheidsorganisatie en de Vlaamse overheid. We geven ook info over de standpunten van sommige wetenschappers en organisaties die van mening zijn dat GSM straling ongezond is. Verder lees je ook waarom onderzoek naar GSM en gezondheid moeilijk is en het trekken van conclusies niet eenvoudig.
MEER INFO : www.mmk.be/gsm. Je kan ook onze infofiches over gsm raadplegen : over gsm antennes, UMTS antennes en gsm toestellen
Nanopartikels zijn heel kleine deeltjes (in de grootteorde van atomen). Er bestaat veel verschillende soorten nanopartikels met ook heel verschillende eigenschappen. Bovendien zijn de eigenschappen van zo kleine deeltjes anders dan we gewoon zijn. Dat maakt onderzoek naar de mogelijke invloed op de gezondheid moeilijk.
Toepassingen
Nanopartikels vind je nu al terug in heel wat producten. Cosmeticaproducten bevatten nanopartikels (zoals zeer kleine vetdruppeltjes) die ervoor zorgen dat stoffen makkelijker door de huid worden opgenomen. Zonnecrèmes bevatten dikwijls titaandioxide nanodeeltjes als zonnefilter. Dit is maar een kleine greep uit de toepassingen van nanopartikels.
Gezondheid?
Nanopartikels kunnen in het lichaam terecht komen via de longen, huid of spijsverteringsstelsel en kunnen reageren met eiwitten, cellen en vervolgens in verschillende organen terechtkomen. Een studie toonde aan dat sommige nanopartikels ontstekingen veroorzaken in de longen van ratten. Elke nanopartikel had bovendien een eigen, karakteristiek patroon van ontsteking. Omdat de nanotechnologie nog zo recent is, bestaan er eigenlijk weinig studies en onderzoeken naar de gezondheidseffecten. Een rapport van het Steunpunt Milieu en Gezondheid beveelt dan ook aan om meer onderzoek te doen naar nanopartikels. Het Steunpunt vindt dat dit onderzoek eigenlijk moet gebeuren voor het massaal toepassen van nanopartikels. Op dit moment kan je echter al nanopartikels terugvinden in heel wat producten.
BRON : Instituut Samenleving en Technologie (IST), Steunpunt Milieu en Gezondheid, Environmental Health Perspectives, figuur : IST
MEER INFO : dossier van het IST over nanodeeltjes, rapport van het Steunpunt over nanodeeltjes, onderzoek in Environmental Health Perspectives
Steeds meer wetenschappelijke studies linken het chronischevermoeidheidssyndroom aan een familie virussen. Wetenschappers van de VUB en van het Belgische biotechnologiebedrijf R.E.D. Laboratories onderzochten onlangs CVS-patiënten uit verschillende Europese landen, waaronder België, Noorwegen en Zweden. Hun resultaten bevestigen recente Amerikaanse bevindingen: dat de meeste mensen die lijden aan het chronischevermoeidheidssyndroom drager zijn van een retrovirus. Retrovirussen, waaronder ook het aidsvirus, bedden zich in ons genetisch materiaal in.
Het waren onderzoekers van de universiteit van Nevada die eind vorig jaar als eersten publiceerden over de link tussen CVS en virussen. 67 van de 101 gescreende patiënten bleken besmet met het XMRV-gammaretrovirus, dat bij gezonde mensen nauwelijks voorkomt. De onderzoekers veronderstelden dat het via bloedtransfusies wordt doorgegeven.
Vier studies die daarna werden uitgevoerd, vonden geen link, maar in mei bevestigden onderzoekers van de National Institutes of Health die bevindingen wel.
Op vraag van de Amerikanen ging men ook in Engeland en in Brussel aan de slag. ‘Ze wilden nagaan of het om een lokaal fenomeen ging', aldus professor Kenny De Meirleir, die het VUB-onderzoek leidde. Neen dus: in beide studies werden bij de meeste patiënten gammaretrovirussen gevonden.
Het is te vroeg om van een definitieve doorbraak te spreken, maar De Meirleir heeft er een goed oog in. ‘Het lijkt erop dat er voor de naar schatting 17 miljoen CVS-patiënten in de wereld een einde komt aan de lange lijdensweg inzake erkenning van hun ziekte.'
CVS-patiënten kampen met onder meer oververmoeidheid, ontstekingen van het ruggenmerg, spier-, keel- en hoofdpijn. Maar CVS, dat vier keer meer vrouwen dan mannen treft, wordt nog vaak beschouwd als een psychische aandoening. Zo gaat het doorgaans met ziektebeelden waarvoor geen duidelijke oorzaak wordt gevonden. Er is ook geen afdoende behandeling. Als De Meirleir en zijn collega's gelijk krijgen, kan dat veranderen. ‘Dan is CVS iets als chronische hepatitis.' En krijgt de aandoening ook een andere naam. ‘Mogelijk GRD — gamma retroviral disease.'
BRON : De Standaard
MEER INFO : Het Steunpunt Milieu en Gezondheid publiceerde een rapport over CVS, waarin linken met milieufactoren in het binnenmilieu worden besproken
Bij negen van de tien huurwoningen schort er wel iets aan de ventilatie. Hierdoor kunnen vocht- en schimmelproblemen ontstaan die een gevaar zijn voor de gezondheid. De grootste Duitse belangenvereniging van huurders eiste gisteren invoering van de ‘schimmelpolitie’, maar de Nederlandse Woonbond zou het in Nederland liever breder trekken en toezicht en controle op de ventilatie uitbreiden.
Schimmelpolitie
Bild, de grootste Duitse krant, meldde dinsdag dat er naar schatting in drie miljoen woningen in Duitsland sprake van overlast door schimmels. De Duitse huurdersbond wijst erop dat schimmels gevaarlijk zijn voor de volksgezondheid. ‘Veel verhuurders doen niets aan de gebreken. In plaats daarvan verwijten zij de huurders dat zij verkeerd hebben gestookt of geventileerd’. De ‘schimmelpolitie’ zou verhuurders moeten aanspreken op schimmel in woningen, de verwijdering van de zwammen eisen en desnoods boetes opleggen.
Ventilatie
In Nederland bestaat het probleem ook, maar Onno van Rijsbergen, adviseur woningkwaliteit van de Woonbond, vindt alleen zoeken naar schimmels niet genoeg. ‘Als je je alleen daar op focust dan zie je de rest over het hoofd,’ zegt de adviseur. ‘Schimmel is maar een onderdeel van een heel scala aan problemen in een woning. Dat kan bijvoorbeeld een teveel aan stikstofoxide zijn door een keukengeiser of stof. Alles valt of staat met een goede ventilatie en daar ontbreekt het vaak aan.’
Uitvoering
Volgens van Rijsbergen zien corporaties het belang van goede ventilatie wel in, maar dat blijkt in de praktijk onvoldoende. ‘Bij de uitvoering en controle gaat het vaak mis. Een corporatie moet een woning in goede staat opleveren, de bewoners moeten goed geïnformeerd worden en uiteraard moet die bewoner er dan goed mee omgaan. Dat is grotendeels de verantwoordelijkheid van de verhuurder. Ik zou een soort van “ventilatiepolitie” dan ook van harte verwelkomen.’
BRON : www.binnenlandsbestuur.nl
MEER INFO : www.mmk.be/gezondwonen
Het ontwerp van besluit voor de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz werd op 2 april 2010 principieel goedgekeurd door de Vlaamse Regering. Voor dit ontwerp van besluit werd het advies van de Minaraad, de strategische adviesraad voor het Vlaamse Welzijns-, Gezondheids- en Gezinsbeleid (SAR WVG) en de Sociaal-economische Raad van Vlaanderen (SERV) ingewonnen. Rekening houdende met deze adviezen heeft de Vlaamse Regering op 9 juli 2010 bovengenoemd ontwerp van besluit in tweede lezing goedgekeurd (VR 2010 0907 DOC.0600). Dit ontwerp van besluit wordt ter advies voorgelegd aan de Raad van State. Nadien kan het besluit definitief worden goedgekeurd en gepubliceerd in het Belgische Staatsblad.
Bijkomend werd ook de samenwerking met het BIPT (vroeger bevoegd voor de controle van zendantennes) opgestart. Het BIPT zal samen met Milieuinspectie controlemetingen uitvoeren. Bovendien verzorgt het BIPT ook de site www.sites.bipt.be. Op die site kan je de GSM antennes in heel Vlaanderen terugvinden. Van de antennes waar de aanvraag van in orde is, kan je ook het dossier terugvinden.
BRON : www.lne.be
MEER INFO : www.lne.be, www.sites.bipt.be, www.mmk.be/gsm
De meeste bewoners van nieuwbouwwoningen in Nederland krijgen van drinkwaterbedrijven informatie over een maatregel die de kwaliteit van het drinkwater waarborgt. De boodschap is eenduidig, namelijk een doorstroomadvies gedurende de eerste drie maanden nadat de woning is betrokken. Dit houdt in dat kranen op locaties waar kraanwater wordt gedronken (keuken en badkamer) dagelijks twee minuten moeten worden opengezet.
Aanleiding is een onderzoek van het RIVM uit 2008 waarin verhoogde concentraties lood, nikkel en koper in drinkwater van nieuwbouwwoningen werden aangetroffen. Deze metalen zijn afkomstig uit gebruikte materialen zoals kranen, koppelingen en leidingen. Deze metalen komen in het drinkwater terecht doordat nieuwe materialen gedurende de eerste maanden deze stoffen afgeven. Hoewel geen acute gezondheidrisico’s ontstaan, is dit ongewenst. Het doorstroomadvies blijkt een eenvoudige remedie om dit probleem op te lossen.
Negen van de elf drinkwaterbedrijven in Nederland voorzien nieuwe bewoners van informatie, meestal in de vorm van een sticker die hiervoor is ontworpen. Daarnaast worden bewoners gewezen op een website die voor dit doel is ontwikkeld (www.kraandoorspoelen.nu) en het belang van de maatregel toelicht. Om er zeker van te zijn dat bewoners de informatie ontvangen beveelt het RIVM aan dat medewerkers van de drinkwaterbedrijven zelf de stickers aanbrengen in de buurt van de keuken- en badkamerkranen.
BRON : www.RIVM.nl
MEER INFO : op de website van Toezicht Volksgezondheid
De mobiliteitsorganisatie Touring heeft de luchtvervuiling gemeten en berekend bij verkeerslichten. volgens die metingen verdrievoudigt de uitstoot van CO2 (koolstofdioxide) als verkeerslichten slecht afgesteld staan. Niet enkel CO2, maar ook CO (koolstofmonoxide) stijgt met 10 % en NOx (stikstofoxiden) met 6 %. Touring stelt dat de overheden meer werk moeten maken van het afstellen van verkeerslichten.
Andere studies geven gelijkaardige resultaten. In Zwolle (Nederland) daalde de schadelijke uitstoot van verkeer met 3 (ochtendspits) tot 25 % (avondspits en daluren) na het slim afstellen van de verkeerslichten. Een groene golf kan voor 35 % minder PM10 (fijn stof), 40 % minder NOx en 20 % minder CO2 zorgen. Een verhoogd verkeersplateau veroorzaakt een stijging van de uitstoot : tot 75 % meer PM10, 55 tot 75 % meer NOx en 45 tot 55 % meer CO2.
In het algemeen geldt : hoe meer optrekken en afremmen, hoe hoger het verbruik en dus de uitstoot van schadelijke stoffen. Bij de inrichtingen van wegen, stadscentra en verkeersassen kan hier dus best rekening mee gehouden worden.
BRON : De Standaard, www.verkeerengezondheid.be
MEER INFO : www.verkeerengezondheid.be
In veel Nederlandse huishoudens worden nog steeds keukenmiddeltjes en huishoudchemicaliën tegen ongedierte gebruikt, terwijl nooit is bewezen dat deze middelen daar ook tegen helpen.
Ondertussen wordt bij het gebruik van de chemicaliën wel het milieu aangetast en lopen kinderen en huisdieren risico's. Dat stelt de organisatie Milieu Centraal nu ongedierte in het zomerseizoen weer steeds meer de kop op steekt. "Het is prima om te experimenteren met keukenmiddeltjes, zolang het niet om huishoudchemicaliën gaat die schade toebrengen aan mensen, huisdieren of het milieu', aldus de woordvoerster van Milieu Centraal.
"Naar milieuvriendelijke huis-, tuin- en keukenmiddeltjes is nauwelijks onderzoek gedaan. Dat betekent dus niet dat ze niet werken, maar dat we niet weten wat wel of juist niet werkt.' Veel van deze onschuldig lijkende middeltjes worden vaak van generatie op generatie doorgegeven. Het zijn de welbekende praatjes uit grootmoeders tijd.
Er bestaat een range aan middelen die nog maar al te graag worden ingezet voor doeleinden waarvoor ze eigenlijk niet zijn bedoeld. Het gaat om komkommerplakjes of sterk geurende middelen tegen mieren, zoals uienpoeder, knoflook, kaneel en cayennepeper. "Mieren vinden de weg door geursporen aan te leggen. Als je het geurspoor verstoort, dan verdwalen ze of verleggen ze hun looproute.'
Over de huishoudchemicaliën bestaat ook een lange lijst. Het gaat dan om chloor, diesel, spiritus, gifkorrels en mottenballen. De laatste mogen alleen binnen worden gebruikt en dat gebeurt niet altijd, weet de woordvoerster van Milieu Centraal. "Als mensen gifkorrels en mottenballen buiten gebruiken en het gaat regenen, spoelt alles de grond in en dan krijg je bodemverontreiniging. Maar denk ook aan je kind of huisdier.'
De woordvoerster wijst op een onderzoek waaruit blijkt dat mensen de gebruiksaanwijzing en het etiket van een product slecht lezen. Ongeveer 50 procent leest 'wel eens' een etiket, 20 procent bekijkt nooit een etiket en 30 procent leest vaak het etiket. Mensen met kinderen of huisdieren lezen wel vaker de informatie op het etiket.
"Door het slecht lezen van de gebruiksaanwijzing worden naar verwachting bestrijdingsmiddelen onjuist gebruikt of overgedoseerd. Zo mogen muizengifkorrels of mottenballen niet buiten worden gebruikt in verband met uitspoeling van gif in de bodem, en mierenlokdoosjes moeten na gebruik worden ingeleverd als klein chemisch afval.'
BRON : www.agd.nl
MEER INFO : www.mmk.be/bestrijdingsmiddelen
Warme zomerdagen met hitte en ozon kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid. Hitte kan aanleiding geven tot uitdroging, hittekrampen, uitputting en zelfs een hitteslag. Veel ozon kan leiden tot kortademigheid, oog- en keelirritatie en hoofdpijn. Daarom raadt het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid iedereen aan om tussen 11 en 22 uur buitenshuis geen grote lichamelijke inspanningen te doen, voldoende te drinken en koelere ruimtes op te zoeken.
De Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu geeft dagelijks informatie over de ozonwaarden. Vandaar wordt het heel warm en zal er meer ozon in de lucht zijn.
Algemene aanbevelingen
Het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid raadt iedereen aan om de volgende dagen rekening te houden met volgende raadgevingen:
Risicogroepen
Iedereen heeft een eigen gevoeligheid aan hitte en zon. Dat betekent dat iedereen last kan krijgen. Volgende personen kunnen best extra alert zijn:
BRON : www.zorg-en-gezondheid.be
MEER INFO:
Over gezondheidseffecten, preventieve tips en maatregelen vind je op www.zorg-en-gezondheid.be/HOP.aspx. Ook de volgende folders staan op de website:
Bestellen van folders: toezichtvolksgezondheid@vlaanderen.be - 02 553 36 71
Actuele ozonwaarden: www.irceline.be - weersverwachtingen: www.kmi.be
De luchtkwaliteitsindex geeft een overzicht van verontreinigende stoffen in de omgevingslucht tot één representatief cijfer tussen 1 en 10, waarbij 1 een uitstekende kwaliteit voorstelt en 10 een zeer slechte. De luchtkwaliteitsindex houdt rekening met de vervuiling van de omgevingslucht met SO2 (zwaveldioxide), NO2 (stikstofdioxide), O3 (ozon) en PM10 (fijn stof).

Meer info over de luchtkwaliteitsindex is te vinden op www.irceline.be onder de rubriek "kwaliteitsindex" - "info".
BRON : www.irceline.be
Fietsen in de stad is gezond, ondanks de risico's van ongelukken of het inademen van fijnstof. Dat blijkt uit onderzoek door een instituut van de universiteit in Utrecht.
Als mensen voor korte ritten de fiets pakken in plaats van de auto stijgt de levensverwachting met 3 tot 14 maanden. Daar staat een potentieel verlies van één tot veertig dagen tegenover door inademing van schadelijke stoffen en vijf tot negen dagen door een verhoogd risico op een dodelijk verkeersongeluk, zo blijkt uit de berekeningen van IRAS.
Volgens IRAS, waarin de Universiteit Utrecht en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) samenwerken, profiteren niet alleen individuele fietsers. De voordelen voor de gemeenschap zijn volgens de onderzoekers nog groter. Als meer automobilisten overstappen op de fiets, leidt dat tot minder vervuiling door uitlaatgassen. Ook daalt het aantal dodelijke ongelukken.
BRON : Environmental Health Perspectives
MEER INFO : Het volledige artikel kan je hier vinden
De Vlaamse Regering heeft een ontwerpbesluit opgemaakt dat de norm vastlegt voor elektromagnetische golven die vast opgestelde zendantennes uitzenden. Er zijn immers aanwijzingen dat deze elektromagnetische golven, afhankelijk van onder meer de frequentie en het uitgestraalde vermogen, schadelijke effecten kunnen veroorzaken bij de mens en het leefmilieu.
De SERV en de Minaraad waarderen het, in hun gezamenlijke advies, dat de Vlaamse Regering een einde wil stellen aan het juridisch vacuüm dat ontstaan was na het arrest terzake van het Grondwettelijk Hof. De raden zijn ook erg opgezet met het gevoerde RIA-proces en vinden dat deze gestructureerde aanpak met brede en tijdige consultatie navolging verdient in andere belangrijke dossiers.
De raden vragen dat de Vlaamse Regering in aanvulling op de voorgestelde statische normering ook een echt beleid uitwerkt dat vanuit een dynamisch, langere termijn perspectief actief technologische innovaties stimuleert die moeten leiden tot lagere stralingsniveaus. Ook is een maatschappelijk debat nodig over de gewenste evolutie van het telecomnetwerk op lange termijn, waarin de kwaliteit van de gewenste telecomdiensten, de gezondheidsrisico’s, de kosten van investeringen en andere maatschappelijke aspecten aan bod komen.
Verder dringen Minaraad en SERV aan op een geïntegreerde informatiecampagne, een deskundig aanspreekpunt en een toegankelijke webstek over alles wat met straling te maken heeft. Daarbij moet bijzondere aandacht gaan naar de mogelijkheden die GSM-gebruikers - in het bijzonder kinderen en jongeren - hebben om via de aanpassing van hun gedrag de gezondheidsrisico’s te beperken.
Ten slotte vragen de raden dat de nodige maatregelen genomen worden zodat de voorgestelde regelgeving snel en degelijk in de praktijk kan uitgevoerd worden en resultaat kan hebben. Op korte termijn lijkt een uitbreiding van het ontwerp Protocol tussen het Vlaamse Gewest en het BIPT aangewezen, zodat de deskundigheid van het BIPT niet alleen wordt ingehuurd voor ex-post controlemetingen van het stralingsniveau, maar ook voor de ex-ante evaluaties van nieuwe investeringsdossiers.
BRON : www.minaraad.be
MEER INFO : Het volledige advies kan je vinden op de site van de MINA-raad. Kijk ook eens op www.mmk.be/gsm.
Blootstelling aan te hoge ozongehaltes geeft klachten zoals geïrriteerde ogen, prikkende neus en keel, droge hoest, piepende ademhaling, kortademigheid en een gevoel van ademnood door pijn in de borstkas, gevoel van ziekte en hoofdpijn.
Ozon is een zeer agressief gas dat de slijmvliezen beschadigt. Het dringt door tot diep in de longen en veroorzaakt er lokale ontstekingsverschijnselen. Mogelijks maakt ozon de luchtwegen gevoeliger voor allergenen, wat kan leiden tot het uitlokken van astma-aanvallen.
De gevoeligheid voor blootstelling aan ozon kan sterk verschillen van persoon tot persoon. Voornamelijk kinderen en bejaarden en mensen met ademhalingsstoornissen en hartproblemen behoren tot de risicogroep. Niet enkel mensen met astma of ademhalingsproblemen kunnen hinder ondervinden van hoge ozonconcentraties. Iedereen die zich buiten begeeft en lichamelijke inspanningen levert is er gevoelig voor.
MEER INFO : alles over hitte en ozon kan je hier lezen (preventie, maatregelen gezondheidsrisico’s). Bij je medisch milieukundige kan je terecht voor een banner over ozon
De Vlaamse overheid wil graag weten of mensen ongezonde stoffen uit het milieu in het lichaam hebben en of dat een gevaar is voor hun gezondheid. Daarom heeft het Steunpunt Milieu en Gezondheid een meetcampagne uitgevoerd. Het resultaat geeft aan hoeveel ongezonde stoffen iedere Vlaming in zijn lichaam heeft. Die resultaten kunnen vergeleken worden met toekomstige onderzoeken en met onderzoeken in regio’s die vervuild zijn.
De hoeveelheid giftige metalen, stoffen die afkomstig zijn van pesticiden en PCB’s waren gelijkaardig aan die in andere landen. Het onderzoek toonde ook aan dat stoffen die uit plastiek of pesticiden komen en vlamvertragers werden teruggevonden.
Passief roken, consumptie van vis, van lokaal gekweekte eieren en ook gegrilde voeding op de barbecue en gebruik van verzorgingsproducten hebben ook invloed op de hoeveelheid stoffen die worden teruggevonden in het lichaam. Nu volgt verder onderzoek om het verband tussen gezondheidseffecten en de gemeten stoffen te bestuderen. Voor heel wat stoffen weten de onderzoekers nog niet hoe ongezond ze zijn.
MEER INFO : http://www.milieu-en-gezondheid.be/resultaten_humane_biomonitoring.html, Via deze link kan je ook een brochure bekijken met meer info over het onderzoek.
Donderdag 24 juni werd de Europese waarschuwingsdrempel voor ozon op 2 meetplaatsen in Vlaanderen en 2 meetplaatsen in Wallonië overschreden. Op 25 en 26 juni is er eenkleine kans op lokale overschrijdingen van de waarschuwingsdrempel. Zondag, maandag en dinsdag is de kans groter dat de ozondrempel overschreden wordt.
Onder invloed van zonlicht ontstaat ozon uit gassen die als vervuiling in de atmosfeer terechtkomen. Die gassen zijn stikstofoxiden (NOx) en vluchtige organische stoffen (VOS).
Hoge ozonconcentraties veroorzaken oog-, neus- en keelirritaties, een verlaging van de longcapaciteit, ontstekingen en een overgevoeligheid van de luchtwegen. Het optreden van symptomen hangt af van de dosis. Bij een voldoende hoge blootstelling zal er een prikkeling zijn van de ogen en de bovenste luchtwegen, en kan er een beklemmend gevoel optreden op de borst, met het gevoel moeilijker te kunnen inademen. Die symptomen zijn niet echt hetzelfde als bij een astma-aanval. Let wel, de symptomen zijn sterk persoonsgebonden. Sommige personen zijn veel ozongevoeliger dan anderen hoewel er geen verband is met de algemene conditie. Zieke of oude mensen kunnen wel meer hinder van ozon ondervinden.
BRON : www.irceline.be
Bij de Logo's kan je 23 verschillende banners rond diverse milieu&gezondheidsthema’s gratis ontlenen. De banners gaan over :
De banners zijn 1m breed op 2m hoog, voorzien van een staander en oprolsysteem in metalen houder. Ze kunnen apart, per thema of allemaal ontleend en opgezet worden.
MEER INFO : www.mmk.be/banners. Neem contact op met de Medisch milieukundige van het Logo als je banners wil lenen.
Het gebruik van huishoudelijke schoonmaakmiddelen kan astma bevorderen. Chloor, bleekwater, ontsmettingsmiddelen en andere desinfecterende goedjes kunnen astmapatiënten nog meer prikkelen en bestaande symptomen verergeren. Volgens de wetenschapper zijn vooral professionele schoonmakers en werknemers die vaak dergelijke producten gebruiken bijzonder kwetsbaar.
Onderzoek toont aan dat conciërges, huishoudsters, schoonmakers en verpleegkundigen hogere astmawaarden kennen. Volgens de deskundige stijgt de astmakans of piepende ademhaling met 20% als mensen wekelijks dampen van chloor, ammoniak, ontkalkers, zuren, oplosmiddelen of vlekkenverwijderaars inademen. Een frequent gebruik houdt een veel groter risico in. Ook de sterkte van het product en de ventilatie van de kamer, kan van invloed zijn.
Thuis kunnen mensen ook gevaar lopen. Goed letten op de mate van het gebruik van chemicaliën, kan dus geen kwaad.
BRON : www.ad.nl
MEER INFO : het persbericht met de resultaten van dit onderzoek kan je hier vinden
Duitse en Britse onderzoekers ontwikkelden een test die de giftigheid van fijn stof kan bepalen. Het onderzoek toont aan de fijn stof afkomstig van verkeer de gezondheidseffecten van de ‘normale’ luchtvervuiling versterkt. Het gaat om hartziekten, kanker en ademhalingsklachten zoals astma en allergie.
Onderzoekers weten al langer dat fijn stof verschilt in giftigheid afhankelijk van de locatie. De test kan gebruikt worden om te bepalen waar de belangrijkste hotspots liggen, zodat maatregelen genomen kunnen worden.
Omdat het heel moeilijk is de schadelijkheid van fijn stof te meten, werkt deze test op andere manier. De test meet de mogelijkheid van het fijn stof om celcomponenten te veranderen. Die mogelijkheid tot veranderen is een maat voor het optreden van gezondheidseffecten.
De test toont aan dat het fijn stof uit stedelijke gebieden met druk verkeer het meest giftig zijn. Fijn stof uit landelijke verkeersarme gebieden blijkt minder giftig. Interessant is ook dat er geen verband wordt gevonden tussen de grootte van het fijn stof en de giftigheid.
BRON : Environmental Science and Technology
MEER INFO : www.verkeerengezondheid.be
Hoewel het gebruik van asbest in 1993 is verboden, vindt blootstelling in de leefomgeving en op de werkplek nog steeds plaats door onder andere verbouwingen, reparatie van schepen, bodemsanering en de aanwezigheid van asbest in het milieu. De meest voorkomende gevolgen van blootstelling aan asbest zijn longvlies en buikvlieskanker (mesothelioom) en longkanker. De Nederlandse Gezondheidsraad heeft de onderzoeken naar de relatie tussen asbest en kanker opnieuw beoordeeld en adviseert in een vandaag aan de bewindslieden van Volkshuisvestiging, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) uitgebracht advies om de blootstellingsgrenzen te verlagen.
BRON : www.gezondheidsraad.nl
MEER INFO : Het volledige advies van de Nederlandse Gezondheidsraad kan je hier vinden. Kijk ook eens naar www.mmk.be/asbest, de fiche over asbest en de brochure ‘Asbest in en om het huis’
Professor Nik Van Larebeke, kankerpreventiespecialist van de Universiteit Gent, kan zich niet vinden in een ontwerpadvies van de adviesraad voor Welzijn, Gezondheid en Gezin (WGG), waar hij lid van is. Die raad moet zich uitspreken over een ontwerpbesluit van de minister van Leefmilieu, Joke Schauvliege (CD&V) waarin een stralingsnorm opgelegd wordt. Die bedraagt 3 volt per meter per antenne. De oude federale norm van 20,6 volt per meter gecumuleerd voor alle bronnen blijft behouden.
Het ontwerpadvies vraagt wel het voorzorgprincipe toe te passen en de industrie te stimuleren technologie met een lagere straling te ontwikkelen. Maar het spreekt zich niet uit over de hoogte van de normen. ‘Er is nochtans genoeg wetenschappelijke grond om de norm te verstrengen', vindt Van Larebeke. ‘Een cumulatieve norm van 6volt per meter is haalbaar. Binnenshuis zou dat 0,6 volt per meter moeten bedragen.' Maar hij staat alleen met zijn dissidente stem. Er zijn maar twee artsen in de raad en Van Larebeke is de enige specialist ter zake.
‘Het is nog maar een ontwerp, tegen eind juni wordt het advies goedgekeurd', zegt de secretaris van de WGG-raad die alle commentaar nu voorbarig noemt. Van Larebekes mening zou als afwijkend minderheidsstandpunt toegevoegd kunnen worden. De Milieu- en Natuurraad (Mina) en de Sociaal-economische raad (Serv) zouden zich bij het advies aansluiten.
De Vlaamse parlementsleden zitten te wachten op het advies om het ontwerpbesluit en het voorstel van decreet te bespreken. Hermes Sanctorum (Groen!), die een eigen voorstel van decreet met een strengere norm had ingediend, is teleurgesteld. ‘We wilden van de gezondheidsraad één ding weten en dat was of de voorgestelde norm deugt. Nu dreigt dat onbeantwoord te blijven.'
BRON : De Standaard
MEER INFO : het ontwerp van besluit en de reguleringsimpactanalyse kan je vinden op de site van het Departement LNE. Meer info over GSM straling op www.mmk.be/gsm
‘Fietsers ademen massa’s fijn stof in’ en ‘5 tot 9 keer meer fijn stof in longen dan automobilisten’ kopten verschillende media onlangs.
Onderzoek van de VITO, de VUB en de universiteit van Louvain-La-Neuve toont aan dat fietsers veel meer fijn stof inademen dan passagiers in een auto omdat ze sneller en dieper inademen. De onderzoekers weten niet of het meer inademen van fijn stof effect heeft op de gezondheid van de fietsers. Fietsen op zich is immers erg gezond. Op dit moment raden wetenschappers zeker niet af om te fietsen naar het werk. Wat je wel kan doen, is je route wat wijzigen zodat je in straten met minder druk verkeer kan fietsen. De fietsersbond stelt ook dat fietsen sowieso gezondheidswinst oplevert.
Onlang publiceerde het Steunpunt Milieu en Gezondheid, een onderdeel van het Medisch Milieukundig netwerk, een literatuuroverzicht over sporten bij drukke wegen. Dit overzicht vermeldt een aantal gelijkaardige conclusies :
Dat regelmatig sporten grote gezondheidsvoordelen met zich meebrengt, valt niet te betwijfelen. Toch lijkt het erop dat het sporten best gebeurt in een omgeving zonder druk verkeer en op momenten van de dag waarom de luchtvervuiling minder sterk is, zoals in de vroege ochtend. In extreme omstandigheden, bijvoorbeeld bij hoge ozonconcentraties, is het niet aangeraden om buiten te sporten.
Dit mag echter niet betekenen dat mensen minder aan lichaamsbeweging moeten doen. Het moet eerder een motivatie zijn om de auto te laten staan, en met de fiets of te voet ergens heen te gaan. Ook de overheid kan zijn steentje bijdragen door de sportinfrastructuur in een groenere omgeving in te planten en fiets- en wandelpaden wat meer af te schermen van drukke verkeerswegen.
Tot slot moet er een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen atleten en vrijetijdssporters. Atleten beoefenen immers zeer intens een sport en kunnen dus zeer frequent en diepgaand worden blootgesteld aan luchtverontreiniging. Dit geldt niet voor de vrijetijdssporters, die minder intens en minder frequent aan lichaamsbeweging doen, en bij wie sport eerder als ontspanning dient.
Blijf dus aan sport doen, is de boodschap. Voldoende dagelijkse lichaamsbeweging is gezond. Maar vermijd omgevingen met sterk verontreinigde lucht, zoals drukke verkeerswegen.
Een artikel over dit literatuuronderzoek kan je vinden in de eerste editie van Gezond Milieu, de nieuwsbrief van het Medisch Milieukundig netwerk.
MEER INFO : bij de Medisch Milieukundigen kan je terecht voor allerhande info over ondersteuning over verkeer en gezondheid : www.mmk.be/banners, www.mmk.be/materialen. Info over verkeer en gezondheid kan je vinden op www.verkeerengezondheid.be.
Het Nederlandse Consument en Veiligheid en de Nederlandse Voedsel en Waren autoriteit starten in Nederland met de campagne 'Kinderen zien dingen anders'. Doel is om het aantal ongelukken met gevaarlijke huishoudprodukten te verminderen. De campagne wil ouders er bewust van maken dat kinderen op een andere manier naar die produkten kijken. Door de kleurige verpakkingen denken kinderen soms dat er snoepjes inzitten of limonade.
Als ouders de etiketten meer lezen en zich beter bewust zijn van de maatregelen die daarop staan, kunnen veel ongelukken voorkomen worden. De campagne heeft een speciale website : www.nieuwe-etiketten.nl. Die site laat je zien hoe kinderen naar gevaarlijke huishoudprodukten kijken.
BRON : Consument en Veiligheid
MEER INFO : Bij je Medisch Milieukundige kan je terecht voor tentoonstellingsbanners over huishoudprodukten. Kijk eens op www.mmk.be/banners. Info over bestrijdingsmiddelen kan je vinden op www.mmk.be/bestrijdingsmiddelen.
Op 21 mei lanceert het Vlaams Medisch Milieukundig Netwerk (VMMN) de website www.medischmilieukundignetwerk.be en de elektronische nieuwsbrief “Gezond Milieu”. De nieuwsbrief verschijnt 4 keer per jaar en bevat zowel wetenschappelijk info over gezondheid en milieu als de praktische projecten en nieuwtjes van de Medisch Milieukundigen van het Lokaal Gezondheidsoverleg. De ideale combinatie voor iedereen die geïnteresseerd is in gezondheid en milieu in Vlaanderen.
Het Vlaams Medisch Milieukundig Netwerk bestaat sinds 2004 en heeft als doel het milieugezondheidsbeleid uit te werken. Verder wil het netwerk lokaal aanspreek- en participatiemogelijkheden voor de lokale actoren en bevolking garanderen.
De 3 trappen van het Vlaams Medisch Milieukundig Netwerk
Het netwerk bestaat uit drie trappen:
Een bijkomende partner van het VMMN is het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie (VIGeZ). Het VIGeZ ondersteunt de MMK’s van het Logo en zorgt voor de coördinatie van de Vlaamse netwerking en projectwerking.
Nieuwsbrief en website
Het VMMN lanceert op 21 mei de eerste editie van de elektronische nieuwsbrief “Gezond Milieu”. “Gezond Milieu” verschijnt 4 keer per jaar en bevat zowel wetenschappelijke info over gezondheid en milieu als de praktische lokale projecten en nieuwtjes van de Medisch Milieukundigen van het Lokaal Gezondheidsoverleg. Een aanrader dus voor wie geïnteresseerd is in gezondheid en milieu in Vlaanderen.
De eerste editie omvat artikels over sporten in de stad, asbest in je huis, human biomonitoringsonderzoek in regio Menen, de invloed van schadelijke stoffen op de ontwikkeling van kinderen en jongeren en de 5de Ministeriële Conferentie Milieu en Gezondheid in Parma.
De nieuwsbrieven zullen steeds te raadplegen zijn op de bijhorende website www.medischmilieukundignetwerk.be. Ook inschrijven is via die website mogelijk.
MEER INFO : www.medischmilieukundignetwerk.be
De Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) komt na tien jaar onderzoek niet tot een duidelijke conclusie. ‘Verder onderzoek is nodig.'
Is met de gsm bellen nu wel of niet schadelijk voor de gezondheid? Een onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie biedt het langverwachte antwoord niet. De resultaten leiden niet tot de conclusie dat gsm-straling hersentumoren kan veroorzaken. ‘We kunnen niet zeggen dat er een risico is. We kunnen evenmin zeggen dat er geen risico is', formuleerde de directeur van het internationale instituut voor kankeronderzoek van de WGO (IARC), Christopher Wild, het.
‘Indicaties van een mogelijk verband wettigen toch bezorgdheid en maken verder onderzoek wenselijk', zei onderzoeksleidster Elisabeth Cardis. Dat geldt vooral voor jonge mensen die veel bellen.
Het IARC nam in de studie (gedoopt Interphone) het gsm-gebruik in dertien landen onder de loep over tien jaar. De resultaten verschijnen in de International Journal of Epidemiology.
Dat het grootscheepse onderzoek zo weinig oplevert, is deels aan de methode te wijten, geeft het IARC toe. Zo begon de studie in 2000, toen de mobieltjes nog niet zo vaak gebruikt werden. Ook werd er een beroep gedaan op wat de proefpersonen zich meenden te herinneren over hun gsm-gedrag, iets wat niet altijd betrouwbare gegevens oplevert.
Daardoor bleven sommige uitkomsten – zoals dat gsm-gebruikers zelfs een lager risico op een hersentumor hadden dan niet-bellers – niet overeind. Een andere bevinding dat langduriger bellen het risico licht verhoogde, doorstond de kritische toets evenmin.
De meeste personen uit het onderzoek waren geen heavy users naar de normen van vandaag. Ze belden twee tot tweeënhalf uur per maand. De ferventste bellers kwamen aan een half uur per dag. Jonge gsm-adepten zitten tegenwoordig aan een uur per dag of meer.
Een nieuwe studie (Mobi-Kids) die het effect van het gebruik van mobieltjes tijdens de kindertijd en adolescentie nagaat, gaat van start in dertien landen in Europa en daarbuiten. 2.000 jongeren tussen 10 en 24 jaar met hersentumoren en evenveel zonder zullen bevraagd worden over vijf jaar.
Nog een ander grootschalig onderzoek moet meer uitsluitsel geven. In Europa werd vorige maand een studie naar de langetermijneffecten van mobiel bellen gestart. Die zou minstens 250.000 gebruikers in vijf Europese landen volgen gedurende dertig jaar.
BRON : De Standaard
MEER INFO : hier kan je het persbericht vinden over de resultaten van de Interphone studie. Hier kan je doorklikken naar de volledige studie.
Bij de Medisch Milieukundigen van het Logo kan je terecht voor banners over buitenmilieu en gezondheid, zeker actueel nu de zomer langzaam maar zeker zijn opwachting maakt. De banners gaan over :
MEER INFO : bij je Medisch Milieukundige. wil je elektronische versies van de banners bekijken, surf dan naar www.mmk.be/banners
Het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen kan gevaar opleveren voor de gezondheid van mens en dier. En soms kunnen die pesticiden nog lang nawerken. Zo heeft onderzoek van het Steunpunt Milieu & Gezondheid aangetoond dat DDE, een schadelijk afbraakproduct van het allang verboden bestrijdingsmiddel DDT nu nog kan teruggevonden worden in het bloed van baby’s, jongeren en volwassenen.
Daarom weren de Vlaamse gemeenten pesticiden uit het openbaar groen, en dit al sinds het pesticidendecreet van 2004. Best vermijd je zelf ook het gebruik van pesticiden in huis en tuin. Maar wat is dan het alternatief? Op www.mmk.be/bestrijdingsmiddelen vind je alvast een aantal nuttige tips waarmee je de natuur respecteert en in de eerste plaats je eigen gezondheid.
MEER INFO : www.mmk.be/bestrijdingsmiddelen
Het gebruik van GSM toestellen is sterk toegenomen sinds de jaren '90. Onderzoekers hebben daarom onlangs de COSMOS studie opgestart. Die studie volgt een grote groep GSM gebruikers gedurende een lange periode. Op die manier kan bepaald worden of langdurig gebruikt van GSM toestellen gezondheidseffecten veroorzaakt. De studie wordt gefinancierd door het MTHR (Mobile Telecommunications and Health Research Programme).
MEER INFO : op de site van de COSMOS-studie
In de provincie Antwerpen en de provincie Limburg hebben onderzoekers de eerste eikenprocessierupsen aangetroffen. Op dit moment zijn de rupsen nog maar in het eerste larvale stadium. Dat wil zeggen dat ze nog geen brandharen hebben en dus nog geen irritatie en jeuk veroorzaken. De rupsen krijgen pas brandharen vanaf het derde larvale stadium. Op www.eikenprocessierups.be kan je steeds de laatste update vinden van de ontwikkeling van de rupsen in Vlaanderen. Een aantal gemeenten maakt zich ook op om te starten met de biologische preventieve bestrijding van de rupsen.
Bij de Medisch Milieukundigen van het Lokaal Gezondheidsoverleg kan je terecht voor folders en affiches over eikenprocessierupsen. Je Medisch Milieukundige kan je vinden via www.mmk.be/regionaal.
MEER INFO : www.eikenprocessierups.be
Samen met haar partners van de Nederlandse Vereniging voor Medisch Milieukundigen (NVMM), Vereniging van Milieu-professionals (VVM) en de Vlaamse Milieudeskundigen (VMD) organiseert de wvmg de 2de Vlaams-Nederlandse Dag Milieu & Gezondheid. Het congres speelt mee een rol in de aanloop naar de 2de Europese Conferentie over Milieu & Gezondheid die gehouden wordt te Brussel 8-10 November 2010 (Jacques Delors gebouw) tijdens de periode van het Belgisch Voorzitterschap van de EU.
U kan in Antwerpen kennis maken met visies, projecten, onderzoek, en beleid van een belangrijk gebied in onze samenleving en dit zowel voor Nederland als Vlaanderen. Het belooft een “grensverleggende” wetenschappelijke dag te worden met uitwisseling van ervaringen in diverse beroepen, overheden, wetenschappelijke instellingen en met namiddagsessies (workshops) over M & G research, klimaatverandering, directe leefomgeving van mensen, en binnenmilieu.
MEER INFO : www.gezondheid-milieu.org
16/04 – 11u00 - De aswolk uit IJsland is vrijdagochtend iets voor 9u00 Vlaanderen binnen gedreven. Uit metingen van de Vlaamse Milieumaatschappij blijkt dat de concentraties fijn stof in de lucht niet gestegen zijn, ook de waarden van zwaveldioxide zijn normaal. Als de wolk op die grote hoogte blijft, is er geen gevaar voor de gezondheid. De VMM (Vlaamse Milieumaatschappij) en IRCEL blijven de situatie op de voet volgen.
De actuele fijnstofmeetwaarden voor Vlaanderen kunt u steeds raadplegen op: www.vmm.be/lucht/luchtkwaliteit/meetresultaten/fijn-stof-actuele-meetwaarden
BRON : www.vmm.be
MEER INFO : zie het bericht hieronder
De uitbarsting van de actieve IJslandse Eyjafjallajokull-vulkaan kan zorgen voor een toename van de luchtverontreiniging door fijn stof, mogelijk komen ook zwaveldioxiden en koolstofdioxide nu in hogere concentraties in de lucht voor. Die stoffen kunnen, net zoals ozon in de zomer, gezondheidsproblemen veroorzaken, omdat ze de longfunctie verminderen en een invloed hebben op hart en -bloedvaten. De concentratie van de vervuilende stoffen in de lucht, de hoeveelheid van die stoffen die men binnen krijgt en