Zware metalen in Hoboken

Tuinier je gezond?

Alle inwoners van de provincie Antwerpen kunnen voor 40 euro een bodemonderzoek van hun moestuin laten uitvoeren. Wie een waterput heeft, kan het putwater éénmalig laten controleren voor 12,5 euro.

Zo’n bodemonderzoek, uitgevoerd door het Provinciaal Instituut voor Hygiëne (PIH), houdt in dat de onderzoekers ter plaatse een bodemstaal komen nemen. Vervolgens wordt het staal onderzocht op Cadmium waarna je een vertrouwelijk verslag krijgt met raadgevingen voor het kweken van groenten in jouw tuin. Ook als je putwater gebruikt voor het besproeien van de groentetuin, raden we een onderzoek aan.

Het goedkoper tarief is een resultaat van een intense samenwerking tussen PIH, de gemeenten en MMK’s van de Noorderkempen. Het gemeentebestuur raadt elke hobbyteler in Hoboken aan om dit onderzoek te laten uitvoeren. Dit advies geldt ook voor inwoners die verderaf van Umicore wonen.

Wil je zo’n bodemonderzoek aanvragen? Dan kan je terecht bij Milieudienst van de Stad Antwerpen op het nummer 03 338 36 86 of via email duurzame.ontwikkeling@stad.antwerpen.be.

De folder ‘Schadelijke metalen in je moestuin?” kan je op eenvoudig verzoek aanvragen bij de MMK's bij Logo Antwerpen.

Wie volgt Pol de Mol op?

Uit overleg met scholen, in gebieden vervuild met zware metalen, werd duidelijk dat er nood is aan educatief materiaal over zware metalen voor kinderen in kleuter- en basisonderwijs. Het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie heeft hiervoor budget vrijgemaakt en samen met Toezicht Volksgezondheid, Vigez, de scholen en de MMK’s van betrokken regio’s zal dit materiaal in 2010 worden ontwikkeld. Met deze materialen willen we de kinderen tips meegeven hoe ze de opname van zware metalen kunnen beperken.

Onderzoek naar lood bij kinderen in de wijde omgeving van Hoboken en Hemiksem in 2008

Door de jarenlange productie van non-ferro metalen (dit zijn metalen die niet op basis van ijzer zijn gemaakt) is de omgeving van de Umicore fabriek in Hoboken vervuild met zware metalen zoals lood en cadmium. Om de (historische) vervuiling te lijf te gaan hebben Umicore en OVAM een overeenkomst afgesloten waaruit een aantal acties voortvloeiden. Het saneringsproject 'Schoon Moretusburg - Hertogvelden' is hier één van. Het afgraven van de vervuilde grond en het ontstoffen van de huizen moet het contact met zware metalen voorkomen. Momenteel worden ook graafwerken uitgevoerd ter hoogte van de wijk Vinkevelden.

Naast deze saneringsmaatregelen wordt sinds heel wat jaren ook het loodgehalte in het bloed van de ‘Moretuskinderen’ nauwgezet opgevolgd. Verhoogde loodwaarden in het bloed worden immers vooral aangetroffen bij peuters en kleuters: zij nemen het loodbevuild huis- of straatstof met hun handjes op en steken deze vervolgens in hun mond.
De laatste jaren zien we (gelukkig) een daling van de loodgehalten in het bloed die enerzijds kan toegeschreven worden aan het consequent toepassen van stofbeperkende maatregelen door de bewoners en scholen van deze Hobokense wijken. Daarnaast levert ook Umicore inspanningen om de uitstoot te beperken.

In januari 2008 startte een eenmalig, ruimer onderzoek naar lood in het bloed bij 600 kinderen tussen 2.5 en 6 jaar. Zo kon worden nagegaan of er in de wijde omgeving van Hoboken, dus buiten de vervuilde wijken Moretusburg en Hertogvelden, geen overschrijding is van de gezondheidsnorm voor lood in het bloed.
Voor de kinderen hield het onderzoek een vingerprikje in en het wassen van de handjes met een doekje. Er werden ook stof- en bodemmetingen in een aantal scholen en woningen rond deze scholen uitgevoerd. De resultaten van het onderzoek in Hoboken werden vergeleken met resultaten uit het controlegebied Hemiksem.

Bekendmaking resultaat loodonderzoek bij kinderen in Hoboken en Hemiksem

Op 8 januari 2009 vond de communicatie van de groepsresultaten van de studie over de loodbelasting in bloed bij kinderen in de wijde omgeving van Hoboken voor de lokale actoren plaats. De deelnemers hebben in juni 2008 hun individuele resultaten ontvangen.

De belangrijkste besluiten van het onderzoek zijn:

Gemiddeld ligt de loodbelasting in het bloed bij de onderzochte kleuters lager dan de richtwaarde van 10 microgram per deciliter zoals gehanteerd door de Wereldgezondheidsorganisatie. Eén kind in het onderzoeksgebied Hoboken overschreed de richtwaarde van 10 microgram per deciliter bloed.
De kleuters die wonen en/of school lopen in het onderzoeksgebied Hoboken hebben gemiddeld iets meer lood in het bloed dan de controlegroep die woont en/of school loopt in Hemiksem. De gemiddelde loodbelasting in het bloed bedroeg voor Hoboken 2,79 microgram per deciliter, voor Hemiksem bedroeg dit cijfer 2,20 microgram per deciliter.
De kinderen die dichter bij de fabriek wonen en/of school lopen, hebben meer lood in het bloed. Dat is ook zo voor kinderen die ten noordoosten van de fabriek wonen en/of school lopen.
Het individueel gedrag van de kleuters is zeer bepalend. Voor kinderen die in de buurt van de fabriek wonen zijn er aanwijzingen dat regelmatig handen wassen, tanden poetsen, een bad of douche nemen en van kleding wisselen aanleiding geeft tot minder lood in het bloed. Er zijn ook aanwijzingen dat nagelbijten aanleiding geeft tot een hoger loodbloedgehalte.

Deze resultaten kan je vinden in de folder ‘Onderzoek naar lood bij kleuters in de wijde omgeving van Hoboken'. De uitgebreide rapporten kan je vinden op de website van OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij). Klik hier.

Betrokken partners

Het onderzoek wordt getrokken en gecoördineerd door een ‘technische werkgroep’. Deze werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid (Afdeling Toezicht Volksgezondheid), het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie, de Vlaamse Milieumaatschappij, de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, het Provinciaal Instituut voor Hygiëne, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek en de Medisch Milieukundigen (MMK’s) bij de Logo’s van de betrokken regio’s.
Deze studie wordt eveneens uitgevoerd in het kader van de overeenkomst tussen Umicore, de Vlaamse overheid en de OVAM. Dit houdt in dat 50% van de kosten door Umicore wordt betaald.

naar boven

Meer informatie

Meer info over lood vind je hier

Info over zware metalen kan je vinden in de folder 'Meer gezondheid, minder zware metalen'. Je vindt de folder hier, het insteekblad rond lood vind je hier.

Met vragen over de zware metalen problematiek in de regio kan je terecht bij Kathleen Degroeve (Hoboken) of Liesbeth Van Peer (Hemiksem)