mmk.be >
Genk-Zuid
Hier vindt u nieuws over de gebeurtenissen op vlak van “gezondheid en milieu” in en om het industrieterrein Genk-Zuid.
Stuurgroep Genk-Zuid
Begin 2006 werd de ‘Stuurgroep Genk-Zuid’ opgericht. Gedeputeerde voor Leefmilieu Frank Smeets zit de vergadering voor. Verschillende beleidsdomeinen en –niveau’s maken deel uit van de stuurgroep en overleggen op regelmatige tijdstippen. De stuurgroep heeft als doel de milieu- en gezondheidsproblematieken rond het industriegebied beter in kaart te brengen en de verschillende acties op elkaar af te stemmen. Het belangrijkste aandachtspunt van de stuurgroep tot op heden, zijn de verhoogde nikkel- en chroomwaarden. Maar ook andere onderwerpen zoals geurhinder en geluidshinder, andere luchtmetingen komen aan bod.
Er zijn twee deelwerkgroepen die onder de Stuurgroep werken. De ‘Werkgroep Gezondheid’ en de ‘Werkgroep Milieu’. Zij brengen verslag uit van hun werking tijdens de vergaderingen van de Stuurgroep.
Nikkel en Chroom in omgeving Genk-Zuid
De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) meet de kwaliteit van de omgevingslucht op een aantal plaatsen in Vlaanderen. Ze meten niet op elke locatie alle mogelijke stoffen. De keuze van locaties en stoffen gebeurt o.a. in functie van eventueel aanwezige bronnen. Sinds eind jaren ’80 worden er in Genk-Zuid zware metalen in de lucht gemeten, omdat hier een potentiële bron, de staalindustrie, aanwezig is.
De concentraties van nikkel en chroom zijn hier al jaren hoger dan elders in Vlaanderen. Tot 2005 bestonden er geen wettelijke immissienormen voor deze zware metalen. In 2005 kwam er een Europese richtlijn waarin een immissie-streefwaarde (voor 2012) voor nikkel is opgenomen (20 ng/m³). De nikkelconcentraties die in Genk gemeten worden zijn hoger dan deze streefwaarde. Voor chroom bestaat er op dit moment geen wettelijke norm voor concentraties in de omgevingslucht.
De VMM brengt jaarlijks verslag uit van haar milieumetingen in het jaarrapport “Luchtkwaliteit in het Vlaamse Gewest”. Deze jaarrapporten vindt u op de website van de VMM onder publicaties. Als er nieuwe tussentijdse meetresultaten zijn, stelt de VMM ze voor tijdens de vergaderingen van de Stuurgroep. Deze presentaties worden allemaal gebundeld op de website van de stad Genk.
Door de metingen van de VMM en controles van verschillende bedrijven door de Afdeling Milieu-inspectie van de Vlaamse overheid, kon de voornaamste bron van nikkel en chroom in de omgevingslucht in Genk aangeduid worden. Het bedrijf neemt, in samenspraak met de Afdeling Milieu-inspectie, maatregelen om de verspreiding van nikkel en chroom te verminderen. De overheid volgt de maatregelen op.
De vervuiling is vrij lokaal. Op ongeveer 1 km van de bron is de concentratie gedaald tot het niveau van de streefwaarde die in 2012 bereikt moet worden. Op een afstand van ongeveer 2 km zijn de concentraties vergelijkbaar met de waarden die elders in Vlaanderen gemeten worden. De VMM heeft ook gemeten in wijken die verder gelegen zijn, in de aanpalende gemeenten Zutendaal, Bilzen en Diepenbeek. De waarden die hier gevonden worden zijn vergelijkbaar met andere meetwaarden in Vlaanderen.
Relatie met gezondheid
Als je nikkelverbindingen en chroom(VI) gedurende langere tijd inademt, bestaat er een kans dat je er ziek door wordt. Hoe groot die kans of dat risico is, is sterk afhankelijk van de concentratie die je inademt en van je eigen gevoeligheid.
Het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid heeft dit theoretisch risico berekent. Het volledige rapport van de “Gezondheidsrisico-analyse Genk-Zuid” vindt u hier. De berekening vertrekt van de beschikbare milieumetingen. Deze eerste versie houdt enkel rekening met nikkel en chroom. In een volgende versie kunnen eventueel ook andere vervuilende stoffen opgenomen worden. Hier vindt u een samenvatting van de gezondheidsrisico-analyse.
In de risico-analyse gaat de meeste aandacht naar het risico op longkanker. De overheid bestempelt de concentraties die op dit ogenblik vlak bij de bron gemeten worden, als “te hoog voor de algemene bevolking”. Nochtans zijn de gemeten concentraties te laag om in de bevolking die hier woont, en die naar gezondheidskundige normen vrij klein is, te verwachten dat je ook werkelijk meer gevallen van longkanker zal kunnen aantonen. Bij de concentraties die gemeten worden, verwacht men geen acute gezondheidseffecten.
Maatregelen
Hier wordt specifiek ingegaan op de maatregelen die genomen worden om de concentratie aan nikkel en chroom in de omgeving te verminderen en om de blootstelling aan deze stoffen te doen dalen.
Het bedrijf Ugine&ALZ neemt een aantal maatregelen om de verspreiding van nikkel en chroom in de omgeving te doen dalen. Deze maatregelen worden genomen in overleg met de Administratie Milieu-Inspectie (AMI). AMI volgt de uitvoering van de maatregelen op. Nog niet alle maatregelen zijn op dit ogenblik volledig uitgevoerd. Werken die nog staan te gebeuren het komende jaar zijn o.a. het overkappen van de brandsnijmachine en het plaatsen van bijkomende windschermen bij de slakkenbox.
De maatregelen die het bedrijf neemt, hebben de bedoeling om de concentraties nikkel en chroom in de omgevingslucht te doen dalen. Maar de effecten en de uitvoering van de maatregelen zijn tot op heden onvoldoende merkbaar in de concentraties rond het bedrijf. Het is de bedoeling dat het bedrijf de maatregelen verder uitwerkt en verbetert.
In afwachting van een grotere daling van de nikkel- en chroomconcentraties, werd er beslist om de school De Sleutel zo spoedig mogelijk te verhuizen naar een andere locatie. Er zijn verschillende redenen waarom men dit doet:
- de school ligt heel erg dicht bij de bron waardoor de concentraties hier het hoogst zijn,
- kinderen zijn extra gevoelig voor blootstelling aan milieuvervuiling,
- de kinderen brengen een heel aantal uren per dag door in de school.
Er werd beslist om de school tijdelijk te verhuizen naar containerklasjes in de omgeving van de Mickey-Mouse school. Dit is ongeveer een kilometer verderop. De concentraties liggen hier onder de streefwaarde.
Aan de mensen die vlak bij het bedrijf wonen, wordt aangeraden om voorlopig een aantal maatregelen te nemen om de verspreiding van stof in de woning te verminderen. Zo kan je best poetsen met nat in plaats van met een stofzuiger, je handen wassen voor je eet, je voeten goed vegen voor je binnengaat.
Milieu-gezondheidsenquête Genk-Zuid en omgeving
De gezondheidssituatie en ervaren milieuhinder van de bewoners rond het industrieterrein Genk-Zuid werd in kaart gebracht door de milieu-gezondheidsenquête. Deze enquête werd in het voorjaar van 2007 verstuurd aan 8000 inwoners van Genk, Bilzen, Diepenbeek en Zutendaal. Een dergelijke enquête die zoveel gegevens verzamelt op een zo gedetailleerd geografisch niveau is uniek in Vlaanderen en biedt een uitstekende basis voor het definiëren van beleidsacties op maat van de regio.
10/01/08 - resultaten milieugezondheidsenquëte Genk-Zuid
De meest gerapporteerde milieuproblemen zijn druk verkeer (24%), geluidsoverlast (22%), luchtvervuiling (17%) en geuroverlast (17%). Ook binnen elke gemeente, vormen deze problemen de top vier van milieuproblemen die het vaakst als last veroorzakend gerapporteerd worden. In het case gebied worden vrijwel alle bevraagde items als meer hinderlijk aangegeven in vergelijking met het controlegebied. Dit geldt vooral voor geluidsoverlast, luchtvervuiling en geuroverlast. Druk verkeer vertoont geen verschil tussen case en controle gebied. Ook een aantal andere algemene hinderitems worden in het case gebied meer als hinderlijk gerapporteerd vb. rommel op straat, hondenpoep en slechte wegen.
De industrie wordt aangeduid als de belangrijkste bron van geurhinder. De industrie wordt in het case gebied meer aangegeven als bron van geluids- en geurhinder, van roet en stof en van trillingen dan in het controlegebied. In de case gebieden van de gemeenten Diepenbeek en Genk ligt het percentage deelnemers dat last heeft van de industrie hoger dan in de andere gemeenten. Voor alle gebieden samen wordt het verkeer aangeduid als de belangrijkste bron van geluidshinder, van roet en stof en van trillingen; zonder verschillen tussen case en controle gebied.
75% van de deelnemers vindt zijn algemene gezondheidstoestand goed tot zeer goed. In het controlegebied ligt dit percentage hoger. In de case gebieden is er een grotere bezorgdheid over de gezondheid in relatie tot industrie.
De verschillen in de algemene gezondheidstoestand tussen case en controle gebied zijn significant en stabiel, voor alle gemeenten samen, voor de gemeente Bilzen en voor de verschillende wijken van Genk. Ook na correctie voor leeftijd en geslacht en na correctie voor socio-economische factoren blijven de verschillen.
Bij peiling naar het voorkomen van verschillende ziekten en aandoeningen kwamen alleen luchtwegaandoeningen meer voor in de case gebieden rondom Genk-Zuid tegenover de controle gebieden. Het verschil in luchtwegklachten blijft na correctie voor gekende risicofactoren maar verdwijnt bij in rekening brengen van socio-economische factoren.
Voor een aantal aandoeningen worden in sommige gemeenten verschillen gevonden tussen het case en het controle gebied: cardiovasculaire aandoeningen in Bilzen, luchtwegaandoeningen in Diepenbeek, kanker in Zutendaal. Deze verschillen binnen de gemeenten zijn niet zo stabiel. Sommige zijn randsignificant of verdwijnen bij correctie. Sommige (kanker in Zutendaal, cardiovasculaire aandoeningen in Bilzen) komen meer voor in het controle gebied waardoor er geen verband is met de blootstelling. Voor cardiovasculaire aandoeningen worden verschillen gevonden tussen de verschillende wijken van Genk. Deze blijven na correctie voor risicofactoren maar verdwijnen na correctie voor socio-economische factoren.
Er werd in de case gebieden van de 4 gemeenten samen meer gebruik gemaakt van slaap- en kalmeermiddelen en antidepressiva. Deze verschillen zijn stabiel en blijven na correctie voor gekende risicofactoren en voor socio-economische factoren. Gebruik van deze medicatie is ook stabiel verschillend voor case en controle gebied binnen de gemeenten Diepenbeek. Tussen case en controlegebied van Genk en tussen de verschillende wijken van Genk bestonden deze verschillen ook maar minder stabiel.
De stress-score die berekend werd om te peilen naar de stress die de deelnemers ervaren, was verschillend tussen de wijken van Genk. Vooral in de wijken Nieuw Sledderlo en Kolderbos wordt meer stress ervaren.
Naast gegevens over milieu en gezondheid levert deze enquête heel wat achtergondgegevens over de onderzochte wijken die bruikbaar kunnen zijn voor de deelnemende gemeenten in het kader van het algemene welzijnsbeleid.
Het volledige rapport vind je hier. De presentatie voor de inwoners, getoond op de infoavond op 10 januari, kan je hier vinden. Voor meer info kan je contact opnemen met mmk.sarareekmans@skynet.be.
Meten in de mens, onderzoek van jongeren in Genk-Zuid
Het industriegebied Genk Zuid, één van de grootste in Limburg, kent een veelheid aan industriële activiteiten. Het industrieterrein is omgeven door woongebied. Een recente gezondheidsenquête toont aan dat er bij buurtbewoners een verhoogde ongerustheid bestaat over de gezondheid in relatie tot de industriële activiteiten. Volgens metingen van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) in de omgevingslucht (PM10 fractie van zwevend stof) liggen vooral de waarden van nikkel, chroom en mangaan hier hoger dan in andere Vlaamse meetpunten. Het HBM-onderzoek van het Steunpunt wil bepalen wat de gevolgen zijn van deze verhoogde concentraties en van andere vormen van milieuvervuiling voor mensen die wonen nabij deze industriezone.
Alle info over meten in de mens in Genk-Zuid kan je vinden op http://www.milieu-en-gezondheid.be/GenkZuid.html
Meer info : contactgegevens
je kan ook heel wat info vinden op de website van Toezicht Volksgezondheid, klik daar op Zware Metalen en vervolgens op Genk-Zuid. ook op de website van de stad Genk kan heel wat info vinden.
Heb je nog vragen dan kan je terecht bij de Medisch Milieukundige (MMK) bij het LOGO (Lokaal Gezondheidsoverleg):