GSM-antennes

Wat zijn GSM-antennes?

GSM antennes maken deel uit van een ‘draadloos’ communicatiesysteem. Om te communiceren wekt de antenne een elektromagnetisch veld op om de ontvangers (de GSM toestellen) te bereiken. Die elektromagnetische velden worden ook radiogolven of radiofrequente elektromagnetische velden genoemd. Afhankelijk van de afstand die de antenne moet overbruggen en de frequentie die de antenne gebruikt, is een bepaald zendvermogen nodig.
De werking van antennes is vergelijkbaar met licht; hoe verder je wilt schijnen hoe krachtiger de lichtbron moet zijn. Net als bij licht is het mogelijk om het opgewekte elektromagnetische veld te bundelen en een richting te geven (denk aan een zaklamp). Bij GSM-antennes wordt het vermogen bijna helemaal in horizontale richting uitgezonden.
In Vlaanderen gebruiken de operatoren 3 frequenties voor GSM communicatie : 900, 1800 en 2200 MHz. Die laatste is UMTS, daarover vind je meer in de fiche over UMTS.

Hoe word je blootgesteld aan GSM-straling van een zendmast ?

Afhankelijk van de afstand tot een GSM toestel en de frequentie van de straling is een bepaald zendvermogen nodig om het GSM toestel te bereiken. Als een gebied bedekt wordt door een groot aantal antennes is een kleiner vermogen nodig. Dat is omdat de afstand tussen de GSM antenne en het GSM toestel dan kleiner is (minder afstand is minder vermogen). Het vermogen wordt in horizontale richting uitgezonden. De bundel is licht naar beneden gericht.
Zendmasten voor mobiele communicatie werken met een laag vermogen. Dit vermogen neemt snel af met de afstand. Zo is op een afstand van 3 meter het vermogen 9 keer kleiner. Door de horizontale richting van de uitgezonden straling is er direct onder de antenne slechts 0,5% van het uitgezonden vermogen aanwezig.
Sta je dichter dan 3 meter bij de antenne (in de bundel straling aan de voorkant van de antenne), dan is de straling zeker slecht voor je gezondheid. Onder, boven of achter de antenne is die afstand 0,5 meter. Op de grond is de straling van de antenne veel lager dan de norm.

Hoe kan de blootstelling aan GSM-straling van een zendmast je gezondheid beïnvloeden ?

Blootstelling aan elektromagnetische straling (zoals bv. GSM-straling) die groot genoeg is om verwarming van het lichaam te veroorzaken, kan gezondheidseffecten veroorzaken. Het vermogen van zendmasten voor mobiele communicatie (GSM-masten) is echter te laag om zulke verwarming te veroorzaken. Een microgolfoven gebruikt elektromagnetische straling om voedsel op te warmen. Dat lukt omdat het vermogen van zo'n oven hoog is (veel hoger dan het vermogen van een GSM antenne).
Wetenschappers onderzoeken ook of de straling van GSM antennes andere gezondheidseffecten zoals hoofdpijn, kanker, slapeloosheid, ... veroorzaken. Die studies tonen op dit moment geen gezondheidseffecten aan. Omdat GSM antennes nog niet zolang gebruikt worden (sinds de jaren '90), is nog niet mogelijk om lange termijn effecten te onderzoeken. Die studies lopen momenteel nog. GSM antennes hebben ook te weinig vermogen om moderne medische of andere elektrische of elektronische apparaten te storen.
Als je belt met een GSM toestel kom je met meer straling in contact dan de straling van een antenne. Daarom onderzoeken wetenschappers vooral de gezondheidseffecten van GSM toestellen. Daarover kan je meer terugvinden op www.mmk.be/gsm.

Zijn er normen om je gezondheid te beschermen ?

De normen en de controle op die normen waren een federale bevoegdheid. Die controle en normering gebeurde door het BIPT. Het Brussels gewest heeft echter sinds 15 maart eigen GSM normen, die strenger zijn dan de federale normen. De nieuwe norm in Brussel is 3 V/m. De federale normen zijn afhankelijk van de frequentie (voor 900 MHz is de norm 21 V/m, voor 1800 MHz 29V/m en voor UMTS - 2200 MHz 31 V/m). Daarom werd aan het grondwettelijk hof de vraag gesteld wie bevoegd is voor GSM normen : de federale overheid of de gewesten. Volgens het grondwettelijk hof zijn de gewesten bevoegd voor normen en controle van GSM straling.

Enkel Brussel heeft op dit moment dus normen voor GSM straling. Zowel Vlaanderen als Wallonië zijn momenteel bezig met het opstellen van eigen normen. Op dit moment zijn er dus in feite geen controles meer in Vlaanderen. Vlaanderen had immers niet verwacht dat het grondwettelijk hof zou beslissen dan de gewesten bevoegd zijn.

Mogelijk sluit Vlaanderen wel snel een overeenkomst met de federale overheid (het BIPT) zodat de controles terug kunnen plaatsvinden. In elk geval moet Vlaanderen een reglement opstellen dat de normering en controle op die normering van GSM straling regelt.

Het Vlaams Parlement heeft een resolutie over GSM straling aangenomen. In die resolutie pleit het parlement voor de verlaging van de norm tot 3 V/m (Volt per meter). De norm ligt nu rond de 20 V/m. Die resolutie is niet bindend voor de regering, maar verwacht wordt dat er rekening wordt gehouden met de resolutie bij de nieuwe regelgeving. Dat zou betekenen dat de GSM normen zullen dalen in Vlaanderen. 

In afwachting van een duidelijke visie doet het BIPT verder met het verwerken van de ingediende dossiers voor de nieuwe installaties, die zij blijft toetsen aan de voormalige federale norm. Alleen wordt, ten gevolge van het arrest van het Grondwettelijk Hof, geen formeel attest meer afgeleverd. De metingen op het terrein die aangevraagd waren voor 15 januari werden nog uitgevoerd. Aanvragen die binnenkomen na die datum worden nog bijgehouden op een wachtlijst tot er meer duidelijkheid is welke verdere opvolging de gewesten nog wensen van het BIPT. (mededeling van het BIPT over het arrest)

Kijk regelmatig hier voor de laatste info.

Referenties



keer terug naar de vorige pagina