Dossier Verkeer - Schadelijke stoffen door wegverkeer en hun gezondheidseffecten - Ozon (O3)

Ozon (O3)

Wat is ozon?

Ozon (O3) is een uiterst reactieve stof die de luchtwegen aantast. Ozon ontstaat door een complexe reactie tussen stikstofoxiden (NOx) en ‘niet-methaan vluchtige organische verbindingen’ (NMVOS) onder invloed van zonlicht en warmte. De ozonconcentraties zijn daardoor het hoogst in de zomer, en dan vooral aan het einde van de middag. Stikstofoxiden zijn vooral afkomstig van dieselwagens terwijl NMVOS eerder afkomstig zijn van benzine- en tweetaktmotoren.
 
Naar boven

Gezondheidseffecten

Hoe meer ozon in de lucht, hoe meer mensen gezondheidsklachten vertonen en hoe ernstiger de klachten zijn. Een duidelijke drempelwaarde waarbij klachten optreden is er niet.
Personen met luchtwegaandoeningen en kinderen zijn gevoeliger aan ozon. Daarnaast reageert zo’n 10% van de bevolking, zonder duidelijke reden, veel heviger op ozon.
 
Onderstaande tabel (bron:www.ircel.be) geeft een overzicht van de voornaamste gezondheidseffecten bij kortdurende blootstelling:
 
Milde respons:
Max. 1 uur ozonconcentratie: 180-240 µg/m3
- gemiddelde longfunctieverminderinga <5%, bij gevoeligen <10% incidentele oogirritatie (onafhankelijk van lichamelijke inspanning)
 
- incidentele luchtwegsymptomen zoals hoest bij gevoeligen
Matige respons:
Max. 1 uur ozonconcentratie: 240-360 µg/m3

- gemiddelde longfunctieverminderinga 5-15%, bij gevoeligen 10-30%

- irritatie van ogen, neus en keel (onafhankelijk van lichamelijke inspanning)

- luchtwegsymptomen zoals hoest, pijn op de borst, kortademigheid bij gevoeligen

- toename ernst en frequentie van symptomen bij personen met CARAb

Ernstige respons:
Max. 1 uur ozonconcentratie:> 360 µg/m3

- gemiddelde longfunctieverminderinga >15%, bij gevoeligen >30%

- ernstige luchtwegsymptomen zoals aanhoudende hoest, pijn op de borst, kortademigheid

- mogelijk gevoelens van onbehagen, benauwdheid, hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid bij gevoeligen

- sterke toename ernst en frequentie van symptomen bij personen met CARAb
a: mogelijk gepaard gaande met ontstekingsreacties, toegenomen hyperactiviteit van de luchtwegen en verandering in de longklaring.
b: Chronische Aspecifieke Respiratorische Aandoeningen
Naar boven

Enkele voorzorgsmaatregelen

Enkele voorzorgsmaatregelen in geval van een ozonpiek:
  • Aan iedereen wordt aangeraden zware en langdurige fysieke inspanningen in de buitenlucht zoveel mogelijk te vermijden tussen 11u en 22u
  • Sportieve activiteiten worden beter ’s morgens beoefend omdat de ozonconcentraties dan veel lager liggen.
  • Risicogroepen (kinderen, ouderen, mensen die lijden aan chronische hart-en ademhalingsstoornissen) worden ten stelligste afgeraden intensieve lichamelijke activiteiten uit te oefenen.
  • Blijf zoveel mogelijk binnen: de ozonconcentraties zijn binnen namelijk de helft lager dan in de buitenlucht.
Naar boven

Normen

De Europese richtlijn (2002/3/EG) gaat over ozonverontreiniging en stelt streefwaarden voor ter bescherming van de volksgezondheid en de vegetatie. De streefwaarde (2010) is om niet meer dan 25 dagen per jaar een overschrijding van 120 µg/m³ (microgram ozon per kubieke meter lucht) ozon te hebben. De langetermijndoelstelling is om helemaal geen overschrijdingen meer te hebben van 120 µg/m³. De richtlijn bepaalt op korte termijn wanneer de bevolking gewaarschuwd of gealarmeerd moet worden bij overschrijding van bepaalde ozonwaarden.
 
De Europese drempelwaarde voor het inlichten van de bevolking is 180 µg/m³. De alarmdrempel ligt op 240 µg/m³.
Deze mag niet gezien worden als een effectdrempelwaarde waaronder helemaal niemand welk effect dan ook zou kunnen ondervinden.
Voorzorgsmaatregelen dienen genomen te worden door mensen met een individuele gevoeligheid van de luchtwegen en kinderen vanaf de 180 µg/m³. Vanaf 240 µg/m³ dient dan de ganse bevolking voorzorgsmaatregelen te volgen.
 
Naar boven

Meer weten?

  • Infofiche “Ozon”
Naar boven


keer terug naar de vorige pagina