Dossier Verkeer - Schadelijke stoffen door wegverkeer en hun gezondheidseffecten - Vluchtige organische stoffen/Benzeen
keer terug naar de vorige pagina
Vluchtige organische stoffen (VOS) / Benzeen (C6H6)
Wat zijn vluchtige organische stoffen (VOS) en benzeen?
“Vluchtige organische verbindingen” is een verzamelnaam voor stoffen die, zoals de naam al suggereert, makkelijk verdampen. Naargelang de chemische structuur van deze stoffen is de werking, maar ook de eventuele schadelijkheid van deze stoffen erg uiteenlopend.
Vluchtige organische stoffen kunnen van natuurlijke oorsprong zijn. In de meeste gevallen echter ontstaan ze door menselijke activiteiten. Met name het verkeer en de chemische industrie zijn de bekendste bronnen.
Naast effecten op de gezondheid hebben vluchtige organische stoffen ook een aandeel in de fotochemische luchtverontreiniging en spelen ze een rol in het broeikaseffect en de aantasting van de ozonlaag.
Een belangrijke vluchtige organische stof met betrekking tot verkeer is benzeen. De Europese richtlijn 98/70/EG beperkte naast het lood- en zwavelgehalte ondermeer ook het benzeengehalte van benzine. Dankzij deze richtlijn kende de uitstoot van benzeen een dalend verloop en evolueerde van 1791 ton in 1995 tot 459 ton in 2005. Maar toch was het wegverkeer in 2005 nog verantwoordelijk voor 86% van de totale benzeenuitstoot.
Uit het jaarverslag van de VMM ‘Luchtkwaliteit in het Vlaamse Gewest 2006’ blijkt dat de jaargemiddelde concentratie benzeen in de omgevingslucht 2,3 µg/m³ is. Er kunnen wel pieken optreden. Zo kan tijdens het tanken een concentratie van 1 ppm (3,247 µg/m3) optreden; in een parkeergarage werd 68,2 µg/m3 gemeten.
Gezondheidseffecten
De gezondheidseffecten van vluchtige organische stoffen zijn zeer uiteenlopend naargelang de samenstelling ervan. Vluchtige organische stoffen kunnen bij inademing klachten veroorzaken zoals hoofdpijn, vermoeidheid en irritatie van de neus, keel en ogen. Er zijn ook vluchtige organische stoffen die kankerverwekkend zijn.
Gezondheidseffecten van benzeen:
Verschillende factoren bepalen of je na een blootstelling aan benzeen gezondheidsschade oploopt: de hoeveelheid benzeen waaraan je bent blootgesteld, de duur van de blootstelling, … Wanneer je benzeen gedurende lange tijd inademt, kan je schadelijke effecten ontwikkelen in het beenmerg. Daardoor kan je normale bloedproductie verstoord worden zodat bloedarmoede en bloedingen kunnen ontstaan.
Bovendien kan benzeen kanker veroorzaken van de bloedvormende organen (leukemie) na een langdurige blootstelling. Het Steunpunt Milieu en Gezondheid berekende de bijdrage van benzeen in de omgevingslucht op het voorkomen van leukemie in Vlaanderen. Hier vind je het volledige rapport.
Normen
De Europese richtlijn 2000/69/EG stelt grenswaarden vast voor benzeen in de lucht ten einde schadelijke gevolgen voor de gezondheid van de mens te voorkomen, te verhinderen of verminderen. Deze grenswaarde voor benzeen is 5µg/m³ (jaargemiddelde concentratie).
Meer weten?
keer terug naar de vorige pagina