Dossier Verkeer - Aandachtspunten voor burgers

Aandachtspunten voor burgers: Hoe je eigen gezondheid beschermen?

In een dicht bevolkt land als België kan je de luchtverontreiniging door het verkeer niet ontlopen. Toch kan je zelf een bijdrage leveren aan de beperking van gezondheidseffecten door die luchtverontreiniging.

Woon je langs een drukke weg?

Dan sta je best eens stil bij de ventilatie en verluchting in je woning. Als je de mogelijkheid hebt, kan je best ventileren en verluchten aan de zijde van je woning waar minder verkeer langskomt. Kan dit niet, laat dan voor en na de piekuren de frisse lucht binnen. Houd alleszins de ramen geen hele dag gesloten. De vervuiling die toch binnen is geraakt, kan immers niet goed naar buiten en zal zich binnen opstapelen. Meer info over de effecten van verkeer op het milieu in je woning kan je hier lezen.
Naar boven

Is je garage geïntegreerd in je woning?

Een garage in de woning verhoogt de aanwezigheid van schadelijke stoffen in de binnenlucht. Bij het starten van de wagen komen er uitlaatgassen vrij die zich kunnen verspreiden in de woning. Maar ook wanneer de wagen stil staat, kan er uitdamping zijn van de auto.
Voorkom dat de lucht uit de garage zich kan verspreiden in de woning. Zeker wanneer er in de woning een mechanische afzuiging is (vb. een dampkap of ventilator in badkamer of toilet), kan er lucht via de garage aangezogen worden.
Voorzie daarom een goede luchtdichte deur of scheiding tussen het woongedeelte en de garage. Zorg ook voor een onafhankelijke ventilatie van de garage, bijvoorbeeld door verluchtingsroosters naar buiten. Laat je auto nooit (warm)draaien in de garage.
Als het kan, bouw je beter een carport of een garage los van je woning.
Naar boven

Met de wagen, met de fiets of te voet?

Het Belgisch onderzoek "Shapes" heeft als belangrijkste doelstelling het analyseren van de voor- en nadelen over het gebruik van de fiets als transportmiddel. Er worden vergelijkingen gemaakt tussen fietsers en automobilisten: de gezondheidswinst door meer fysieke activiteit, en de risico’s door ongevallen en luchtvervuiling. Wanneer de resultaten bekend zijn, lees je er hier meer over.
 
Uit de voorlopige deelresultaten blijkt alvast dat niet elke verkeersdeelnemer dezelfde hoeveelheid vervuiling inademt. Vaak is de concentratie aan fijn stof hoger in de wagen dan ernaast. In taxi’s is de concentratie vaak nog een pak hoger dan in personenwagens, omdat taxi’s veel vaker onderweg zijn dan personenwagens. Dit betekent niet dat je in de wagen ook automatisch meer fijn stof inademt. Een fietser ademt sneller dan een voetganger of een automobilist omdat hij een grotere inspanning levert. Daardoor is het mogelijk dat een fietser evenveel of soms zelfs meer vervuiling inademt dan een automobilist of een voetganger. Er is jammer genoeg geen eenvoudige stelregel die zegt welke verkeersdeelnemer de minste vervuiling inademt. Dit is afhankelijk van het soort weg, de afstand van de verkeersdeelnemer tot de weg, de tijdsduur die iemand in het verkeer doorbrengt,…
 
Naar boven

Is sporten langs een drukke weg gezond?

Als je sport in de buurt van een drukke verkeersas, adem je uiteraard ook de vervuiling van het verkeer in. Als je de keuze hebt, kan je beter aan sport doen op een plaats waar weinig verkeer aanwezig is.
Op dit ogenblik is het nog niet duidelijk wat het meest doorweegt: de gezondheidswinst door het sporten, of de gezondheidsrisico’s door blootstelling aan luchtvervuiling door het verkeer. Mogelijk zullen de resultaten van het "Shapes-onderzoek" (zie vraag hierboven) hier meer duidelijkheid in brengen.
 
Naar boven

Let op bij smog en ozon!

Binnen blijven is natuurlijk geen duurzame oplossing voor het probleem van luchtverontreiniging door verkeer en onze gezondheid. Maar in bepaalde situaties kan het wel aangewezen zijn om te veel blootstelling te voorkomen. Dit is het geval tijdens smogperiodes of periodes met ozonpieken. Op deze momenten zijn de gezondheidsrisico’s ten gevolge van de vervuiling immers verhoogd. Het advies om binnen te blijven is vooral van belang voor mensen die van nature extra gevoelig zijn, zoals kinderen en ouderen, en voor mensen met luchtwegaandoeningen. Ook gezonde mensen doen er goed aan om langdurige zware inspanningen in de buitenlucht, zoals sporten, te vermijden tijdens smog- of ozonpieken.

Meer info:

Naar boven

Hoe zit het met dat “smogalarm”?

Sinds 2006 zijn op verschillende autowegen 300 nieuwe verkeersborden te vinden. Deze beperken de maximale snelheid tot 90km per uur. Het smogalarm wordt afgekondigd wanneer voor twee opeenvolgende dagen meer dan 70 microgram per m3 fijn stof in de lucht wordt verwacht.
Het smogalarm is een Vlaams initiatief met als de concentratiepieken van fijn stof te verminderen. Immers, wanneer een dieselauto 90km/uur in plaats van 120 km/uur rijdt, vermindert de roetuitstoot met 25 tot 30%.

Maar het is ook een sensibilisatiemaatregel. Dergelijke maatregelen maken mensen bewust van de problematiek die fijn stof met zich meebrengt. Drie op vier Vlamingen zouden de snelheidsbeperkingen opvolgen (bron: Verrekijker, juli 2008).

Voorlopige metingen tonen aan dat deze maatregel wel degelijk een effect heeft.
Naar boven

Samen werken aan gezondere lucht

Verschillende organisaties werken aan het terugdringen van de uitstoot door het verkeer en doen daarbij een beroep op de bevolking. Wanneer voldoende mensen hun gedrag en mobiliteitskeuzes aanpassen, kan de luchtvervuiling verminderen en wordt het gezonder om in Vlaanderen te wonen. Deze projecten hebben uiteraard het grootste effect wanneer zoveel mogelijk mensen hun schouders er onder zetten.
 
Enkele voorbeelden:
  • Met belgerinkel naar de winkel. Door je wagen vaker in te ruilen voor de fiets, zorg je voor minder uitstoot. Meer info op www.belgerinkel.be;
  • Korterittencontract. In groep probeer je om minstens 20% van je korte ritten met de fiets, te voet of met het openbaar vervoer te doen. Meer info vind je op www.mobiel-21.be;
  • Cambio. Als je een auto deelt met anderen, maak je er allicht bewuster en minder gebruik van. Meer info op www.cambio.be;
  • Carpool en deel je dagelijkse rit met andere chauffeurs. Hierdoor daalt het aantal auto’s dat onderweg is. Vindt alle informatie en ontmoet carpoolkandidaten op www.carpoolplaza.be.
 
Je moet natuurlijk niet deelnemen aan een project om bewuste keuzes te maken in verband met mobiliteit. Als iedereen wat vaker zijn auto laat staan, gaan we zeker de goede kant op. Als alternatief voor je eigen wagen kan je vaker het openbaar vervoer nemen. Als je met de fiets of te voet gaat, stuur je helemaal geen uitlaatgassen in de lucht en werk je ook nog eens aan je gezondheid. Zo heb je een dubbel voordeel!!
Naar boven

Als je een nieuwe wagen koopt

Veel mensen hebben een wagen nodig of willen het comfort van een eigen wagen niet missen. Nieuwe wagens zijn meestal milieuvriendelijker dan oude modellen. Als je nieuwe wagens onderling vergelijkt, zijn er nog wel grote verschillen in de milieuvriendelijkheid. Bij de aankoop van een wagen kan je letten op zijn ecoscore. Die vertelt je hoe milieuvriendelijk de wagen van je keuze is. Je kan alle merken en modellen met hun bijhorende ecoscore bekijken op www.ecoscore.be.
Tip: bij sommige verzekeringen krijg je korting als je een milieuvriendelijke wagen aanschaft.
 
Auto’s worden onder impuls van de steeds strengere Europese wetgeving en nieuwe technieken steeds minder milieuvervuilend. Een voorbeeld van nieuwe techniek zijn de roetfilters. Ze bestaan in twee soorten: open en gesloten filters. Een gesloten roetfilter kan enkel geplaatst worden op een nieuwe wagen; deze verminderen de roetuitstoot met meer dan 90%. Bij reeds bestaande wagens kan men een open roetfilter installeren. Deze reduceren zo’n 30 tot 50% van de roetuitstoot.
Meer info over de werking van roetfilters en katalysatoren vind je in het rapport “Auto en gezondheid” van het Vlaams Instituut voor Wetenschappelijk en Technologisch Aspectenonderzoek (viWTA).
 
Naar boven


keer terug naar de vorige pagina